By segem zorunlu sigortalar ve sigorta branşlarının genel şartları, Teknik Personel Yeterlilik Sınavı’nda adayların en çok soruyla karşılaştığı ana branş havuzudur. Sınav komisyonu; hangi sigortanın yasal olarak zorunlu tutulduğunu, hangisinin isteğe bağlı (ihtiyari) olduğunu ve kaza anında hangi poliçenin devreye gireceğini bu modül üzerinden test eder. Bu rehberimizde, sınavda kesinlikle karşınıza çıkacak olan segem zorunlu sigortalar listesini ve branş ayrım kurallarını hap bilgilerle özetledik.
1. Zorunlu Sigortalar ve Trafik Sigortası Mantığı
Devletin, kamu yararını ve üçüncü şahısların haklarını korumak amacıyla yapılmasını yasal olarak şart koştuğu poliçelerdir:
- Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası): Kanunen her araç sahibinin yaptırması zorunlu olan poliçedir. Kazayı yapan kusurlu aracın, karşı tarafa (üçüncü şahıslara) verdiği maddi ve bedeni zararları yasal limitler dahilinde karşılar. Kusurlu sürücünün kendi aracındaki hasarı veya kendi bedeni zararını asla ödemez.
- DASK (Zorunlu Deprem Sigortası): Meskenler (konutlar) için yapılması zorunlu olan, depremin ve deprem sonucu meydana gelen yangın, tsunami veya yer kaymasının binaya verdiği maddi zararları karşılayan güvencedir.
- Diğer Zorunlu Sigortalar: Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, Tüpgaz Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve Tehlikeli Maddeler Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası gibi kamu güvenliğini ilgilendiren branşlar bu gruptadır.
2. İsteğe Bağlı (İhtiyari) Sigorta Branşları
Kişilerin kendi hür iradeleriyle, mal varlıklarını veya sorumluluklarını daha geniş teminatlar altına almak için yaptırdıkları poliçelerdir:
- Kasko Sigortası (Kara Araçları Sigortası): İsteğe bağlı bir mal sigortasıdır. Trafik sigortasının aksine, sigortalının kendi aracına gelebilecek zararları (çarpma, çarpışma, yanma, çalınma vb.) güvence altına alır.
- İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMM): Trafik sigortasının limitlerinin yetersiz kaldığı büyük kazalarda, aşan hasar kısmını güvenceye almak amacıyla kasko poliçelerine eklenen veya ayrı yapılan isteğe bağlı bir sorumluluk teminatıdır.
- Hayat ve Sağlık Sigortaları: Kişilerin ve ailelerinin gelecekteki yaşam kalitelerini, sakatlık veya hastalık risklerine karşı koruyan şahıs sigortaları branşıdır.
HAP BİLGİ: Trafik Sigortası ve Kasko Farkı (Sınavın En Garanti Sorusu)
Sınav komisyonu bu iki branşın mantığını her sınavda mutlaka karşılaştırır:
- Trafik Sigortası: Zorunludur. Kusurlu olduğunuzda karşı tarafa verdiğiniz zararı öder. Sorumluluk sigortasıdır.
- Kasko Sigortası: İsteğe bağlıdır. Kusurlu olsanız bile sizin aracınıza gelen zararı öder. Mal sigortasıdır.
3. Sorumluluk Sigortalarının Genel Esasları
Bir kimsenin, üçüncü şahıslara yasal olarak verdiği zararları tazmin eden branşların ortak işleyiş mekanizması şöyledir:
- Kusur Şartı: Sorumluluk sigortalarında tazminat ödenebilmesi için, sigortalının veya onun eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin hukuken kusurlu veya mevzuata göre sorumlu sayılması gerekir.
- Manevi Tazminat Durumu: Sorumluluk poliçelerinde manevi tazminat talepleri, aksi poliçe özel şartlarında açıkça belirtilmedikçe genel şartlara göre teminat dışıdır.
Sonuç olarak, hazırladığımız bu rehberdeki segem zorunlu sigortalar ayrımına, Trafik-Kasko farkına ve yasal sorumluluk limitlerinin işleyişine tam olarak hakim olmak, sınavda karşınıza çıkacak en yoğun soru havuzunu firesiz ve hızlı bir şekilde çözmenizi sağlayacaktır.